Cmentarz na Pęksowym Brzyzku to jedna z największych atrakcji i symboli Zakopanego. Miejsce obowiązkowe dla każdego, kto zainteresowany jest historią Podhala – tu wszak leżą najbardziej zasłużeni dla tego regionu, a w szczególności dla samego Zakopanego.
No i znów jesteśmy w Zakopanem. Po raz czwarty. Po raz czwarty zimą. Ale po raz pierwszy nie z okazji skoków narciarskich (bywaliśmy tutaj na skokach w latach 2008, 2009 i 2010). Znów jesteśmy w komplecie (5 + pies) i znów świętujemy szkolne ferie. Ale przy okazji świętowania ferii i kosztowania regionalnej kuchni, uzupełniamy braki na naszej „turystycznej” mapce.
Cmentarz na Pęksowym Brzyzku to jedno z tych miejsc, które oznaczyliśmy w tym roku jako „obowiązkowe”. Jest ono bowiem tak niezwykle przesycone historią, że zobaczyć i POCZUC je powinien każdy, czy stary czy młody. Cmentarz na Pęksowym Brzyzku to bowiem cmentarz zasłużonych – zasłużonych dla Zakopanego, zasłużonych dla całego Podhala.
Cmentarz znajduje się przy ulicy Kościeliskiej, ogrodzony kamiennym murem. Jest niewielki – znajduje się na nim ok. 500 grobów. Ale większość z nich to samodzielne dzieła sztuki, wykonane z metalu czy drewna. Większość z nich to miejsce spoczynku osobistości regionu, w tym także fundatora cmentarza (Jana Pęksy) i jego żony.
Cmentarz na Pęksowym Brzyzku jest miejscem pochówku wielu znanych postaci, także w skali ogólnopolskiej: Stanisława Witkiewicza, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Władysława Hasiora, Kornela Makuszyńskiego („Koziołek Matołek”, „O dwóch takich co ukradli księżyc”, „Przyjaciel wesołego diabła”, „Awantura o Basię”, „Szaleństwa panny Ewy”), Sabały (przewodnika tatrzańskiego, muzykanta, pieśniarza i gawędziarza, ojca chrzestnego Witkacego), Bronisława Czecha czy Heleny (siedmiokrotna mistrzyni Polski w narciarstwie alpejskim, rozstrzelana przez hitlerowców)i Stanisława (skoczek narciarski i alpejczyk, czterokrotny olimpijczyk, żołnierz AK) Marusarz.
Obok cmentarza znajduje się kościół Matki Bożej Częstochowskiej, najstarszy kościół w Zakopanem (zwany Starym Kościołem), którego budowa ukończona została w 1852 roku, początkowo pod wezwaniem św.Klemensa (na cześć fundatorki, Klementyny ze Sławińskich Homolacsowej, ówczesnej właścicielki Zakopanego). Kościółek w całości drewniany, wykonany z drewna modrzewiowego, wewnątrz ozdobiony kopią obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Ołtarze pochodzą z drugiej połowy XIX wieku, a wnętrza wypełnione są ludowymi malowidłami oraz świątkami.
Obok Starego Kościoła znajduje się także kaplica Reginy i Pawła Gąsieniców, wybudowana na początku XIX wieku (1810r.), będąca najstarszym obiektem sakralnym na terenie Zakopanego. Legenda głosi, że została wybudowana z pieniędzy zbójników, jako zadośćuczynienie za ich postępki. Fundatorzy w testamencie polecili pochować się przed wejściem do kaplicy. Po II wojnie światowej zmieniono wezwanie kaplicy: świętych Andrzeja i Benedykta. Wejście zabezpieczono kratą i do dziś kaplicę oglądać można wyłącznie z zewnątrz – podobno przekupki przybywającego do Zakopanego zostawiały w kaplicy swoje tobołki pod opieką świętych (stąd krata).
Pełna galeria zdjęć z cmentarza na Pęksowym Brzyzku i Starego Kościoła – na naszym profilu na Facebooku.
